Pflege
Door Medicalcorner24
7 min. leestijd

 

 

Zelfstandig leven op oudere leeftijd ondanks afnemende mobiliteit

Op oudere leeftijd zelfstandig leven is de wens van iedereen die langzaam de pensioengerechtigde leeftijd nadert. Maar juist het vermogen om te bewegen gaat met het ouder worden vaak verloren.

Afnemende mobiliteit vormt een bedreiging voor verschillende aspecten van het dagelijks leven. Bijvoorbeeld: zonder hulp kleding aan- en uit kunnen trekken en zich vrij kunnen bewegen in het dagelijks leven, zowel binnen als buiten de eigen woning.

In dit artikel over zelfstandig leven op oudere leeftijd behandelen we de volgende onderwerpen – met één muisklik gaat u naar het gewenste onderdeel:

Leeftijdsgebonden verzwakking tegengaan door zelf te bewegen

Wat eerder vanzelfsprekend was, wordt ineens moeilijk. Armen en benen worden slap, tot het punt waarop het eigen lichaamsgewicht nauwelijks nog gedragen kan worden. De handen verliezen hun grijpkracht en vingervaardigheid, waardoor voorwerpen moeilijker vast te pakken of op te tillen zijn. Diep vooroverbuigen is voor veel senioren sowieso geen optie meer. Gewrichten laten het afweten en armen en benen willen niet meer zo gemakkelijk buigen en strekken als vroeger.

Dit effect ontstaat meestal geleidelijk over vele jaren, waarbij het lichaam met het toenemen van de leeftijd ook sneller achteruitgaat. Een van de belangrijkste oorzaken hiervan is te weinig beweging. Dagelijkse wandelingen zijn al voldoende om het lichaam tot op hoge leeftijd fit te houden. U hoeft daarvoor niet per se te sporten.

Het lichaam wil bewegen – gewrichten slijten en spieren verschrompelen als ze niet worden gebruikt. Het kraakbeen van gewrichten en gewrichtskapsels worden bijvoorbeeld alleen bij regelmatige beweging optimaal voorzien van zuurstof. Beweging dient daarom ook ter preventie, zodat u niet afhankelijk wordt van hulp van anderen.

Veel moderne medische hulpmiddelen zijn erop gericht afnemende lichamelijke prestaties en vaardigheden te compenseren. Ze helpen om ondanks beperkte bewegingsmogelijkheden en lichaamskracht dagelijkse routines zoals aankleden of naar de winkel gaan uit te voeren.

Bij aankleedhulpmiddelen zijn zulke hulpmiddelen ook geschikt als ondersteuning om verloren beweeglijkheid na een operatie of ziekte terug te krijgen. Want ook met grijphaken, kousenaantrekkers of vergelijkbare producten moeten patiënten zelf blijven bewegen. De inspanning en omvang van deze bewegingen worden verminderd – niet weggenomen.

Zelfs eenvoudige bewegingen – ook met hulpmiddelen – helpen om tot op hoge leeftijd soepel te blijven

Zelfs eenvoudige bewegingen – ook met hulpmiddelen – helpen om tot op hoge leeftijd soepel te blijven

Regelmatige beweging en het zelfstandig uitvoeren van alledaagse bewegingen – indien nodig met hulpmiddelen – hebben dus verschillende positieve effecten voor senioren.

  • Gewrichtskraakbeen wordt beter voorzien van zuurstof

  • Beweeglijkheid van de gewrichten blijft langer behouden of kan worden verbeterd

  • Spierafbraak wordt vertraagd of tegengegaan

  • Beweging is goed voor de algemene doorbloeding

  • meer zelfstandigheid en zelfbeschikking in het dagelijks leven

Kleding aan- en uittrekken ondanks lichamelijke beperkingen

Aankleedhulpen helpen iedereen die door ouderdom, ziekte of verwondingen beperkt is in zijn bewegingsvrijheid bij het dagelijkse aan- en uitkleden.

Kleding aan- en uittrekken is een complex proces waarbij tal van spieren in beweging worden gebracht. Het lichaam moet buigen, draaien en strekken – armen en benen worden gebogen en gestrekt. Vaak moeten de vingers fijne bewegingen maken om knopen of ritssluitingen te openen. Voor de meeste jonge en gezonde mensen is omkleden een routineklus die geen enkele inspanning kost.

Heel anders is het wanneer ouderdom of ziekten het lichaam verzwakken of de ledematen en gewrichten stijf zijn geworden. Ook in de revalidatiefase na operaties zijn patiënten vaak beperkt in hun motoriek en lichaamskracht, of ontbreekt het hun aan het nodige evenwicht. Vaak is een hulp- of zorgverlener nodig om de betrokkene te helpen bij het verwisselen van kleding.

Hoe meer bewegingen senioren, zieken of revaliderenden zelf kunnen uitvoeren, hoe beter. Als er aankleedhulpen worden gebruikt, kan vaak hulp van anderen worden vermeden.

Overhemden en broeken aan- en uittrekken

Bij overhemden en broeken moeten de buisvormige mouwen of broekspijpen over de eigen ledematen worden getrokken. Schouders en ellebogen voeren daarbij een complex samenspel uit van buigen en strekken. Wie deze bewegingen moeilijk vindt, kan het beste een aankleedstok gebruiken.

Deze lange stangen zijn voorzien van grijphaken om hemdsmouwen aan te trekken of kledingstukken op te rapen. De luxe aan- en uitkleedhulp van Behrend heeft bijvoorbeeld aan elk uiteinde een anders gevormde haak.

Ingewikkelde bewegingen, zoals knopen door knoopsgaten halen, kunnen op oudere leeftijd vaak alleen met hulp van anderen worden uitgevoerd

Ingewikkelde bewegingen, zoals knopen door knoopsgaten halen, kunnen op oudere leeftijd vaak alleen met hulp van anderen worden uitgevoerd

Knopen en ritssluitingen openen en sluiten

Het openen en sluiten van ritssluitingen of het door hun knoopsgaten halen van knopen vereist de nodige vaardigheid. Vooral op oudere leeftijd verminderen aandoeningen zoals artrose echter de bewegelijkheid van de vingers. Verwondingen aan de vingers en handen kunnen ook hun motoriek sterk beperken.

Omdat veel alledaagse kledingstukken zijn voorzien van knopen of ritsen, ligt het probleem letterlijk voor de hand. Wie niet meer beschikt over de volledige kracht en beweeglijkheid van de handen en vingers, moet uitwijken naar alternatieve kleding, heeft hulp van anderen nodig bij het aankleden of heeft hulpmiddelen nodig om zichzelf weer zelfstandig aan en uit te kunnen kleden.

Om de schuiver van een rits te bewegen, moet de greep stevig tussen de vingers worden vastgehouden. Vaak is er ook enige krachtinspanning nodig om een rits open of dicht te trekken. Het grootste probleem is waarschijnlijk dat de schuiver meestal zo klein is dat hij moeilijk vast te pakken is

Ritsverlengers zijn geschikt voor alle soorten ritsen

Ritsverlengers zijn geschikt voor alle soorten ritsen

Hier komen ritsverlengers van pas. Dit zijn lusjes van stof die aan een plastic clip zijn bevestigd. Het lusje wordt aan de ritsschuiver bevestigd, zodat de rits met behulp van het lusje geopend en gesloten kan worden. Hiervoor wordt de plastic clip geopend, het lusje door het gat van de greep aan de rits gehaald en vervolgens met de clip gesloten.

Nu volstaat het om een vinger door de lus te steken om de ritsschuiver te bewegen. Alleen voor het bevestigen van de ritshulpjes kan nog hulp van iemand anders nodig zijn. Overigens zijn deze handige aankleedhulpen niet alleen geschikt voor kleding. Ook tassen, rugzakken of dekbedovertrekken hebben vaak ritsen.

Tip: Draag waar mogelijk kleding die gemakkelijk aan en uit te trekken is. Er zijn veel oplossingen om lastig knopen of het inrijgen van ritsen tot een minimum te beperken. Draag bijvoorbeeld broeken of rokken met elastiek – die trek je met minimale vaardigheid aan en ze blijven goed zitten. Klittenbandsluitingen zijn een goed alternatief voor knopen of ingewikkeldere sluitingen met haken en ogen. Veterschoenen kunnen worden voorzien van extra elastische veters, zodat je ze net als instappers aan en uit kunt trekken.

Er zijn verschillende loophulpmiddelen die in bewegingstherapieën kunnen worden geïntegreerd
Er zijn verschillende loophulpmiddelen die in bewegingstherapieën kunnen worden geïntegreerd

Je met loophulpmiddelen vrij bewegen in het dagelijks leven

Loophulpmiddelen zijn er in veel verschillende uitvoeringen. Ze variëren van eenvoudige stokken of krukken, die aan één of aan beide zijden kunnen worden gebruikt, tot verrijdbare hulpmiddelen zoals looprekken en rollators. Bij het kiezen van een geschikt loophulpmiddel moet altijd een arts worden geraadpleegd. Het is namelijk belangrijk dat het zo wordt afgesteld dat de gebruiker de juiste lichaamshouding aanneemt.

Bij onderarmkrukken of okselkrukken moet voldoende polstering ervoor zorgen dat er tijdens het gebruik geen drukplekken op de huid ontstaan. Ook hier zijn bij veel modellen de handgrepen aan te passen aan de lichaamslengte.

Ook mensen zonder loopbeperking gebruiken soms hulpmiddelen zoals wandelstokken of trekkingstokken om hun gewicht te ontlasten. Bij moderne loopsporten zoals Nordic walking worden bovendien speciale, technisch geavanceerde wandelstokken gebruikt.

Rijdbare loophulpmiddelen hebben drie wielen en worden deltawielen genoemd, of vier wielen en worden dan rollators genoemd. Gebruikers duwen deze hulpmiddelen voor zich uit en kunnen op de handgrepen steunen. Ze zijn echter niet verbonden met het loophulpmiddel, zitten erop of zijn eraan vastgemaakt, zoals bij een rolstoel of het hangframe van een loopwagen.

Rollators vereisen dus dat er nog een zekere kracht en lichaamsbeheersing aanwezig zijn. Modellen met vergrendelbare wielremmen en inklapbare zittingen dienen echter ook als zitplaats voor als de kracht even opraakt. Het voordeel is verder dat een groot deel van het lichaamsgewicht op de handgrepen en het frame rust, waardoor de benen worden ontlast.

Omdat er ook manden voor boodschappen of proviand, parasolhouders of andere accessoires aan rollators kunnen worden bevestigd, zijn deze ook zeer geschikt voor langere afstanden, zoals wandelingen in het park.

Zorgverzekeraars vergoeden een deel van de kosten van verschillende loophulpmiddelen
Zorgverzekeraars vergoeden een deel van de kosten van verschillende loophulpmiddelen

Loophulpmiddelen in de hulpmiddelenlijst van de GKV

In de hulpmiddelenlijst van de wettelijke ziektekostenverzekering (GKV) wordt onderscheid gemaakt tussen loophulpmiddelen voor binnenruimtes en hulpmiddelen die ook buiten kunnen worden gebruikt.

accessoires zoals dopjes voor wandelstokken, wandelstokhouders, wandelstokdoppen of andere loopkrukken worden samengevat als loophulpmiddelen zonder specifieke gebruiksplaats.

Voor de hulpmiddelen in het register van de GKV vergoeden zorgverzekeraars in geval van nood de kosten. Het register wordt regelmatig bijgewerkt en bevat meer dan 30.000 producten voor uiteenlopende medische of therapeutische doeleinden.

Veel producten uit de hulpmiddelenregister kunt u in de webshop van Medicalcorner24® kopen. Naast loopkrukken bevat ons assortiment ook andere hulpmiddelen die het senioren of verzwakte mensen gemakkelijker maken in het dagelijks leven. Zo bieden we naast verzorgingshulpmiddelen voor een zelfstandigere levensstijl en mobiliteit ook toilethulpmiddelen, bad- en douchehulpmiddelen, incontinentiehulpmiddelen, hoorhulpmiddelen en diverse orthesen en spalken.