Daglichtlampen als vervanging voor de zon
Daglichtlampen zijn lichtbronnen die daglicht of zonlicht kunnen simuleren. Daarbij zijn de kleur en de helderheid van het licht belangrijk. Wanneer mensen worden blootgesteld aan een tekort aan licht, heeft dat een negatieve invloed op hun gezondheid. De gevolgen zijn onder andere:
- Slaapstoornissen
- Stressgevoeligheid
- Hoofdpijn
- Concentratiestoornissen
- Depressies
Waarom daglicht zo belangrijk voor ons is
Wanneer de zon opkomt, staan we op. Wanneer de zon ondergaat, gaan we slapen. Zo is het altijd al geweest, en daar is een goede reden voor. Zonlicht is verantwoordelijk voor verschillende processen in het menselijk lichaam. Ons lichaam heeft uvb-straling nodig om de voor ons belangrijke vitamine D aan te maken, die slechts in beperkte mate in voedingsmiddelen voorkomt. Vitamine D is belangrijk voor botten, zenuwcellen en spieren. Bij een tekort kunnen deels ernstige lichamelijke en psychische klachten optreden. Veel mensen met een depressie hebben vaak tegelijkertijd een zeer laag vitamine-D-gehalte. Zonlicht zorgt voor vitamine D.
Vooral in de winter, wanneer de zon zich minder vaak laat zien, krijgen we niet de benodigde hoeveelheid daglicht binnen, die ons lichaam zo dringend nodig heeft. Een daglichtlamp biedt dan uitkomst. Deze wordt gebruikt wanneer de zon haar werk niet meer kan doen.
Let wel: Kunstmatig zonlicht uit de lamp is geen volledige vervanging voor echt zonlicht! Voor de gezondheid is het echter zeker bevorderlijk.
Zonlicht zorgt voor een evenwichtig dag-nachtritme
Een andere functie van licht is de regeling van ons dag-nachtritme. Het menselijk oog reageert op de lichtkleur en helderheid, die het lichaam signaleren bepaalde hormonen te produceren of te remmen.
Het licht van de zon bevat het volledige kleurenspectrum van de regenboog. De dag begint 's ochtends echter met roodachtig licht, dat bij een hoger klimmende zon helderder en witter wordt. Dat komt doordat onze atmosfeer bij een lage zonnestand meer blauw uit het zonlicht filtert. Wanneer de zon ondergaat, nemen het blauwe aandeel en de helderheid weer af. Juist dit blauwe aandeel in het licht is mede verantwoordelijk voor het feit dat we ons wakker en energiek voelen. Helder wit licht stimuleert verschillende stofwisselingsprocessen.
Zonlicht beïnvloedt onze hormoonhuishouding
Maar vooral beïnvloedt het onze hormoonhuishouding. Het remt de productie van melatonine en stimuleert tegelijkertijd de productie van serotonine. Melatonine is het slaaphormoon. Het zorgt ervoor dat we moe worden. Wanneer het blauwe aandeel in het licht samen met de ondergaande zon afneemt, stimuleert dat het lichaam om meer melatonine te produceren en tot rust te komen. Serotonine staat daarentegen ook bekend als het gelukshormoon. Het zorgt voor een positieve stemming en welzijn. Wanneer het blauwe aandeel in het licht toeneemt, geeft dat het lichaam het signaal meer serotonine te produceren.
Licht bepaalt dus voor een groot deel onze biologische klok en onze stemming. Helderheid en lichtkleur zijn er in belangrijke mate bepalend voor hoe we ons voelen en of ons ritme in balans is.
Onze tip: Vermijd 's avonds schermen van mobiele telefoons of computers en televisies. Deze stralen helder licht met een hoog blauw aandeel uit en veroorzaken vaak slaapstoornissen.
Douchen met licht - De daglichtlamp als lichttherapieapparaat
Het licht van normale lampen is niet sterk genoeg en daarom ongeschikt om daadwerkelijk invloed uit te oefenen op onze hormoonhuishouding. In de geneeskunde worden daglichtlampen inmiddels gebruikt voor lichttherapie. Bij deze vorm van lichttherapie stelt men zich gedurende een bepaalde tijd direct bloot aan het heldere licht van een daglichtlamp.
Lichttherapie wordt voor verschillende doeleinden toegepast. Zo helpt het bij slaapstoornissen om het ritme terug te vinden. Bij hoofdpijn of migraine verlicht het de klachten en ook bij depressieve stemmingen verbetert het de stemming langdurig. Voor een maximaal effect moet de behandeling dagelijks worden uitgevoerd.
Welke lichtbronnen worden in daglichtlampen gebruikt?
Als lichtbron worden verschillende lampen gebruikt. Gloeilampen, tl-buizen of halogeenlampen zijn gangbaar. Inmiddels zijn er echter ook ledlampen die daglicht kunnen simuleren. Deze zijn energiezuiniger en hebben een langere levensduur. Vaak worden conventionele lampen aangeboden met een conversiefilter dat bepaalde lichtkleuren uitfiltert.
Hoe helder moet een lamp zijn voor lichttherapie?
Vanaf een lichtsterkte van 2.500 lux worden daglichtlampen voor lichttherapie gebruikt. De meeste verkrijgbare daglichtlampen stralen uit met 10.000 lux. Ter vergelijking: op een wolkenloze zonnige dag bedraagt de lichtsterkte maar liefst 100.000 lux. Op een gemiddeld grijze herfstdag is dat nog 7.000 lux, terwijl het op kantoor daarentegen maximaal 500 lux is. Naast de helderheid is de duur van de toepassing bepalend voor het succes. Daarbij geldt: hoe helderder de lamp, hoe korter de belichtingsduur.
Lux: Deze eenheid meet de verlichtingssterkte, oftewel hoeveel licht van een bepaalde bron op een bepaald oppervlak terechtkomt. Hierbij speelt de afstand tot de lichtbron altijd een belangrijke rol.
Welke kleurtemperatuur moeten daglichtlampen en lichtwekkers hebben?
Hierbij is de Kelvinwaarde doorslaggevend. Deze moet minstens 5.300 kelvin bedragen. Lagere waarden betekenen warmer licht met een kleiner blauw aandeel. Het licht verliest zijn stimulerende werking en krijgt een aangenaam karakter. Dat is bijvoorbeeld de reden waarom in slaap- en woonkamers licht met een lage Kelvinwaarde wordt gebruikt. In werkruimtes daarentegen moet altijd licht met een hoge Kelvinwaarde de ruimte verlichten. Hierbij is een daglichtlamp als bureaulamp extra aan te raden. Zo kunt u tijdens de behandeling tegelijkertijd productief zijn.
Kelvin: Met deze aanduiding wordt de lichtkleur aangegeven. Een lage Kelvinwaarde betekent warm, roodachtig licht, terwijl het licht bij een hogere Kelvinwaarde kouder en witter wordt.
Wanneer en hoe lang moet de behandeling worden uitgevoerd?
Lichttherapie wordt bijvoorbeeld 's ochtends aanbevolen, direct na het opstaan. Het helpt om sneller wakker te worden en het energieniveau te verhogen. Ook bij de zogenaamde winterdepressie (ook wel winterblues genoemd), die bij veel mensen typisch in de periode tussen september en februari optreedt, is lichttherapie een beproefd middel.
De duur van de behandeling met een lamp van 10.000 lux moet ongeveer 30 – 40 minuten bedragen. Daarbij moet op de juiste afstand tot de lamp worden gelet. U kunt zich het beste op 20 – 25 centimeter voor de lamp plaatsen. Wanneer u de afstand vergroot, betekent dat ook een langere behandelingsduur.
Daglichtlampen als lichtwekker
Wanneer we 's nachts buiten overnachten, worden we de volgende dag gewekt door het licht van de zon en de geluiden om ons heen. We slapen echter zelden buiten. Normaal gesproken liggen we heerlijk in een warm en zacht bed totdat de wekker ons ruw uit onze dromen haalt. Klassiek met een schelle bel of modern met ons favoriete liedje op de smartphone.
Wie natuurlijk gewekt wil worden, doet er goed aan een lichtwekker te gebruiken. Deze staat ook bekend als Wake Up Light en simuleert de opkomst en ondergang van de zon. Hij begeleidt u zachtjes in slaap en wanneer u moet opstaan, zult u niet de behoefte hebben om hem met een hamer „uit te schakelen“. Daarnaast hebben veel lichtwekkers de functie om favoriete muziek via mp3 af te spelen.
Verlicht uw leven met een daglichtlamp of een daglichtwekker van Medicalcorner24. Koop nu eenvoudig en comfortabel een daglichtlamp in onze onlineshop!